Noun clauses қазақша: бастауыш және толықтауыш бағыныңқылар
What he said…, The fact that…, Whether or not… арқылы ойды сөйлем ретінде айту.
Ереже
Noun clause — зат есімнің орнына тұрған бүтін сөйлем. Бастауыш болып: What he said surprised everyone. Whether he comes or not doesn't matter. The fact that she lied made me angry. Толықтауыш болып: I don't know what she wants. I wonder whether it will rain. Предлогтан кейін: I'm interested in what you think. Сөз реті — кәдімгі сөйлем реті (сұрақ емес): what she wants (what does she want — қате).
Құрылымы
What I need is… / The fact that… / I don’t know whether… / Whoever wins…
Мысалдар
What he told me was a big surprise.Оның маған айтқаны үлкен тосын жаңалық болды.
The fact that she won surprised nobody.Оның жеңгені ешкімді таң қалдырмады.
Дұрыс және қате
✓ I don’t know what she wants.
✗ I don’t know what does she want.
✓ The fact that he lied…
✗ That fact he lied…
Қазақ тілімен салыстыру
Қазақшада «Оның айтқаны…», «Жеңгені…», «Барамыз ба, жоқ па…» деп есімшемен айтамыз. Ағылшыншада бұл бүтін бағыныңқы сөйлем: What he said…, The fact that she won…, Whether we go…
Толық сабақ «Сөйлейтін кітапта»
Әр сөйлем дауыспен оқылады, жылдамдығын реттейсің
Жаттығулар бірден тексеріледі, қателер дәптерге жиналады
Суретті карточкалармен сөз жаттау, диалог, тыңдап жазу